۞ حـدیـث روز :
به نظر میرسد اختلافی که نزدیک به دو سال روابط میان آمریکا، دانمارک و گرینلند را تحت فشار قرار داده بود، دستکم فعلا از مسیر تقابل سیاسی و تهدید فاصله گرفته و دوباره به عرصه مذاکره و دیپلماسی بازگشته است.
۳ خبر- گزارش الجزیره: توافق جدید میان ایالات متحده، دانمارک و گرینلند درباره امنیت این سرزمین خودمختار دانمارک، در نگاه اول خبر خوبی به نظر میرسد. شاید این توافق سرانجام به نزدیک به دو سال تهدید و فشار مداوم واشنگتن علیه مردم گرینلند پایان دهد و تضمین کند که خطوط قرمز اعلامشده درباره تمامیت ارضی و حاکمیت این سرزمین نقض نخواهد شد.
هنوز دقیقا نمیدانیم مفاد این توافق چیست، اما تصویری که تاکنون از آن شکل گرفته، به سناریویی نزدیک است که میتوان آن را بهترین حالت ممکن برای دانمارک و گرینلند دانست.
به نظر میرسد اختلافات بار دیگر به مسیر دیپلماتیک بازگشتهاند؛ مسیری که در آن میتوان مسائل مربوط به حقوق بینالملل، سرمایهگذاری و سیاستهای امنیتی را از طریق مذاکره و سازوکارهای سیاسی پیگیری کرد.
در عین حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، میتواند خود را در برابر هوادارانش پیروز نشان دهد؛ امری که برای کاهش تنشها ضروری بود.
متحدان سیاسی ترامپ و رسانههای نزدیک به او از هماکنون راهبرد مذاکره او را ستایش کردهاند و استدلال میکنند که فشار مستمر آمریکا نتیجه داده و واشنگتن اکنون در موقعیت بهتری برای گسترش حضور نظامی خود در گرینلند قرار گرفته است؛ منطقهای که البته از منظر امنیت ملی آمریکا اهمیت زیادی دارد.
اما یک نکته مهم وجود دارد: بخش قابل توجهی از این اختیارات، پیشتر نیز بر اساس توافق دفاعی سال ۱۹۵۱ میان آمریکا و دانمارک وجود داشت؛ توافقی که در سال ۲۰۰۴ با مشارکت دولت خودگردان گرینلند بهروزرسانی شد.
این توافق حقوق نظامی گستردهای را برای آمریکا فراهم کرده بود؛ اختیاراتی که واشنگتن در دوران جنگ سرد به شکل گستردهای از آنها استفاده کرد. در آن دوره، آمریکا ۱۷ تأسیسات نظامی و بیش از ۱۰ هزار نیروی نظامی در گرینلند داشت.
امروز تنها پایگاه فضایی پیتوفیک باقی مانده است و حدود ۱۵۰ نیروی نظامی آمریکایی در آن مستقر هستند.
اگر اظهارات ترامپ که ۱۹ سپتامبر در شبکه اجتماعی تروث منتشر شد را مبنا قرار دهیم، دستکم دو تغییر ممکن است در توافق جدید ایجاد شده باشد.
نخست اینکه رئیسجمهور آمریکا این توافق را یک توافق «با عمر نامحدود» توصیف کرده و نوشته است: «توافقی با عمر بینهایت، هیچ پایانی ندارد!»
این در حالی است که توافق اصلی تصریح میکرد که «تا زمانی که پیمان آتلانتیک شمالی برقرار است» معتبر خواهد بود. به عبارت دیگر، اعتبار توافق به ادامه حیات ناتو گره خورده بود.
اما توافق جدید ممکن است چنین محدودیتی نداشته باشد؛ مسئلهای که میتوان آن را پیامد تعهد محدود ترامپ به ناتو و تأکید مداوم او بر سیاست «اول آمریکا» دانست.
دومین تغییر احتمالی به حضور کشورهای رقیب آمریکا در گرینلند مربوط میشود.
ترامپ نوشته است: «هیچ دشمنی از دشمنان آمریکا هرگز نمیتواند در گرینلند پایگاه داشته باشد، حضور نظامی در گرینلند ایجاد کند یا بدون تأیید کتبی صریح ما، سرمایهگذاری حساسی در گرینلند انجام دهد.»
به بیان دیگر، به نظر میرسد آمریکا در توافق جدید نوعی حق وتوی رسمی به دست آورده است؛ حقی که میتواند مانع تلاش کشورهای رقیب، از جمله روسیه و چین، برای ایجاد جای پای راهبردی در گرینلند شود.
با این حال، نمونههای سالهای اخیر نشان میدهد که این موضوع در عمل تا حد زیادی از قبل نیز وجود داشته است.
دولت دانمارک دستکم در دو مورد با منافع چین در گرینلند مداخله کرده است؛ مواردی که نگرانیهای امنیتی آمریکا نیز در آنها مطرح بود.
نخست در سال ۲۰۱۶، زمانی که یک شرکت چینی به خرید یک پایگاه دریایی از رده خارجشده در کانگیلینگوئیت، در جنوب گرینلند، علاقه نشان داد.
دو سال بعد نیز یک شرکت ساختمانی چینی تلاش کرد در پروژه بزرگ توسعه فرودگاههای گرینلند مشارکت کند. هر دو تلاش متوقف شدند.
با اجرایی شدن توافق جدید، به نظر میرسد دیگر از نظر رسمی نیازی به مداخله دانمارک در چنین مواردی وجود نداشته باشد. اگر این برداشت درست باشد، آمریکا در سطح حقوقی و روی کاغذ کنترل بیشتری بر گرینلند به دست آورده است. اما در عمل، تغییر چندان گسترده به نظر نمیرسد.
این وضعیت میتواند نشانهای از مهارت مذاکرهکنندگان دانمارکی و گرینلندی در گروه کاری عالیرتبه باشد. آنها به ترامپ اجازه دادهاند پیروزیای را که برای کاهش تنشها به آن نیاز داشت، اعلام کند، در حالی که حاکمیت خود را حفظ کردهاند.
شاید بتوان گفت این توافق، بیش از آنکه یک پیروزی واقعی در عرصه قدرت باشد، پیروزی در عرصه تصویر و برداشت عمومی است.
با این حال، یک جمله در بیانیه ترامپ وجود دارد که باید نسبت به آن با احتیاط نگاه کرد. ترامپ نوشته است: «هیچ هزینهای برای ایالات متحده وجود نخواهد داشت.»
این ادعای مالی قابل توجهی است و اگر واقعا به همین معنا باشد، بعید است بتواند خیال مالیاتدهندگان دانمارکی را راحت کند.
با این حال، باید به یاد داشت که مکزیک در نهایت هزینه ساخت دیوار مرزی آمریکا را پرداخت نکرد.
همچنین هنوز مشخص نیست آیا آمریکاییها واقعاً مبلغ ۵ هزار دلاری را که ترامپ وعده داده است، در صورت حفظ کنترل جمهوریخواهان بر کنگره پس از انتخابات میاندورهای دریافت خواهند کرد یا نه.
از سوی دیگر، باید این احتمال را نیز در نظر گرفت که گرینلند بتواند از گسترش حضور نظامی آمریکا منافع اقتصادی بیشتری به دست آورد.
در نهایت، تنها زمانی میتوان درباره توافق جدید اظهار نظر قطعی کرد که متن کامل آن منتشر شود و مشخص شود دقیقاً چه مفادی دارد.
تا آن زمان، دستکم میتوان گفت در نوک و کپنهاگ دلایلی برای خوشبینی محتاطانه و احساس آسودگی وجود دارد.
به نظر میرسد اختلافی که نزدیک به دو سال روابط میان آمریکا، دانمارک و گرینلند را تحت فشار قرار داده بود، دستکم فعلا از مسیر تقابل سیاسی و تهدید فاصله گرفته و دوباره به عرصه مذاکره و دیپلماسی بازگشته است.
در این میان، ترامپ نیز میتواند توافق را بهعنوان یک موفقیت سیاسی به هواداران خود عرضه کند؛ در حالی که دانمارک و گرینلند تلاش کردهاند خطوط قرمز خود درباره حاکمیت و تمامیت ارضی را حفظ کنند.
۳۱۲
این مطلب بدون برچسب می باشد.
تمامی حقوق این سایت محفوظ است.
دیدگاهتان را بنویسید